Terminologija

Mnogo reči i izraza koji se koriste u Iaido-u su isti kao u Kendo-u ili u drugim Budo veštinama. Neke od najčešće korišćenih reči i izraza u našem Dojo-u se nalaze na dole prikazanoj listi:


Budo

Iaido – način potezanja mača

Kendo – put mača (kada je mač izvučen)

Koryu – stara škola ili poreklo veštine(loza)

Muso Jikiden Eishin Ryu – stil ili škola Iaido-a, nazvan po Hasagawa Eishin-u.

Muso Shinden Ryu – stil povezan sa prethodnim stilom, osmišljen od strane

Nakayama Hakudo-a.

Seitei – osnovni, izvorni. Seitei gata, osnovne tehnike (forme)


Pravila ponašanja (etikecija)

Hajime no Saho – početna etikecija

Owari no Saho – završna etikecija

Reigi – propisano ponašanje

Reiho – propisano ponašanje pri naklonu. Izvodi se pre početka i na kraju

treninga.

Reishiki – slično značenje kao i prethodno.

Saho – način ponašanja


Pozicije mača

Datto – izvući mač iz pojasa

Keito – isto kao Teito Shisei

Taito – staviti mač u pojas

Teito – držati mač nevezan sa leve strane. Koristi se isto i za poziciju mača kad je

za pojasom dok su obe ruke slobodne pored tela.

Teito Shisei – pridržavati mač rukom dok se nalazi za pojasom na levoj strani tela.

Palac se nalazi na Tsubi


Nakloni (klanjanje)

Joseki ni Rei -  pokloniti se glavnom delu sale (Dojo)

Kamiza ni Rei – pokloniti se Kamizi (bogovima)

Otagai ni Rei – pokloniti se jedni drugima

Rei – naklon/klanjati se

Ritsu Rei – isto kao Tachi Rei

Sensei (Gata) ni Rei – naklon učitelju/učiteljima

Shinzen ni Rei – nakloniti se svetilištu/svetinji

Tachi Rei – stojeći naklon

To Rei – poklon maču

Za Rei – klečeći/sedeći naklon


Najčešće korišćene reči/fraze

Arigato – hvala vam (neformalno)

Domo – hvala (neformalno)

Domo arigato – hvala Vam (formalno)

Domo Arigato Gozaimasu – hvala Vam najlepše (veoma formalno)

Dozo – molim Vas nastavite/izvolite

Gomennasai – izvinite / oprostite

Onegaishimasu – molim vas / dozvolite (kada tražite nešto, obično kada želite da

vežbate zajedno)

Oshiete (Kudasai) – (molim vas) pokažite mi / naučite me. Uljudni/ljubazni način

da zamolite visoko rangiranog Sensei-a za asistenciju

Onegai Otsukaresamadeshita – zahvaljivanje koja se koristi nakon treninga

Otsukaresamadeshita – zamorili ste se (posle napornog rada tokom treninga),

izraz zahvalnosti

Sumimasen – izvinite (da bi ste privukli pažnju). Može i da se koristi i kao osnovno

‘izvinite’.


Rangiranje i titule

Kohaio – mlađi učenici

Senpai – stariji učenik

Sensei – učitelj/instruktor

Shihan – stariji učitelj. Ispravno se koristi samo u okviru škole / Dojo-a, van njega

se koristi Sensei

Kyu – učeničko zvanje, od 5. stepena  (7.) pa do 1., koji je najviši učenički

Dan – mnogo naprednije zvanje, započinje od 1. pa do 10. stepena

Yudansha – osoba sa Dan zvanjem

Mudansha – osoba sa Kyu zvanjem

Hanshi – najveća titula/zvanje u ZNKR, mora biti min. 55 god. starosti i .8 Dan

zvanja

Kyoshi – srednje visoko zvanje u ZNKR, mora biti 7. Dan

Renshi – titula koja se dobija od ZNKR, dodaje se uz Dan zvanje. U osnovi

označava osobu koja je sposobna da sudi/ocenjuje.

Soke – vrhovni poglavar/starešina određenog stila, (zapravo glava porodice,

ujedinitelj bogova i plemena/porekla).

Kaicho – “vlasnik” škole (organizacije), npr. Moniri Iaido klub, Veljko Đoković

Kancho – “vlasnik” škole (zgrade, sale)


Organizacija sale (Dojo-a)

Dojo – sala za vežbanje

Ge – deo Dojo-a suprotan u odnosu na Shinzen

Joseki (Jo) – centralni deo, Shinzen

Shomen – prednji deo prostorije

Shinzen, Kamiza – oltar, svetilište

Shimoseki, Shimoza – suprotno od Sensei-a, prostor za učenike

Studenti se ređaju u vrstu na jednoj strani prostorije, instruktori na drugoj strani. Shinzen se nalazi na jednoj od preostale dve strane, obično u zavisnosti od položaja vrata u prostoriji. Ukoliko se vrata nalaze u uglu, uobičajeno je da u tom uglu sede najniže rangirani studenti. Poželjno je da Shinzen bude na istočnoj strani prostorije.

 

 

                          Shomen
                                                                Sensei
S
h
I       J                                                                                                                        G
N     o                                                                                                                        e
z
e
n

                                       Sempai    -> opadajući  rank                                     ulaz
                                                              Shimoza

Komande u Dojo-u (sali)

Ato – pomeriti se unazad

Hajime – početi/start

Hayaku – brzo

Iai Kisogeiko – osnovno vežbanje

Ijyo – “to je sve” (posle usmenog izlaganja)

Junbitaiso O Hajimemasu – početi sa vežbama za zagrevanje

Junbitaiso O Owarimasu – završiti sa zagrevanjem

Katana O Motte – “uzmite svoje mačeve”

Kiyotsukette – pažljivo

Matte – sačekati

Mawatte – okrenuti se

Mo Motte – još, (Mo Oki) veće

Mokuso – zatvoriti oči, meditacija. Izvodi se pre i posle vežbanja

Osame to – vratiti mač u korice (Saya)

Yame (Yamate) – stop / zaustaviti

Yoi – spremiti se/“pripremi se”

Yukurri – polako

Yuru Yaka Ni – tečno/ravnomerno


Opšti rečnik

Age – dići/podignitu

Atto De – posle

Batto – izvući mač

Chigau – to je drugačije/pogrešno

Chiisai – malo

Chikaku – pored/blizu

Dame – “ne tako” pogrešno

Hai – da, razumem

Heta – nevešto/slabo izvedeno

Iie – ne

Jozu – vešto

Kyojun – standard / osnovni nivo

Machigaimasu – to je greška / pogrešno

Miru – pogledaj

Naze – zašto

Okii – veliko

Semeru – gurati / pritisnuti

Shita – ispod / odozdo

Shito Kokyu – jedan udah

Shizuka ni – mekano, nežno, tiho

Sukoshi – malo, mala vrednost

Tate – stajati, uspravno

Wakarimasu – razumem

Waruii – loše


Položaji i pravci kretanja

Mae – napred

Migi – desno

Hidari – levo

Ushiro – iza

Omote- ispred

Ura – unazad

Uchi – unutra

Soto – napolje

Jodan – visoko

Chudan – srednje

Gedan – nisko

Fukaku – duboko

Ichi Mon Ji – prava linija

Tate Ichi Mon Ji – vertikalna linija

Yoko Ichi mon Ji – horizontalna linija

Chokakku – prav ugao

Do – stepenovanje, npr. „Kyu Ju Do“ je 90 stepeni

Heiko – paralelno

Kakudo – ugao

Massugu – pravo napred

Naname – dijagonalno

Otoshi – baciti

Shomen – pravo napred

Ue – gore

Yoko – horizontalno, sa strane

Asoko – tamo

Biki – pomeriti, kao što je Saya Biki, Hakama Biki

Gyaku – okretanje, suprotno, obrnuto

Hantai – obrnuto, unazad

Kiku – niži

Komi – prići bliže

Soko – tamo, na toj poziciji


Uniforma  (oblačenje)

Keiko Gi – odeća za vežbanje

Embu Gi – svečana odeća za demonstracije

Gi – odnosi se samo na gornji deo uniforme

Kamishimo – jakna

Kesa – rever/deo svešteničke odeće

Mon – porodični grb na uniformi (obično ih ima 5 na Montsuki-u)

Montsuki – gornji deo odeće sa širokim rukavima sa grbom na grudima, rukavima i

leđima

Sode – rukav

Tanomo – široki rukavi

Uwa Gi – gornji deo odeće koji se koristi za vežbanje

Zekken – parče tkanine zašiveno na grudima sa izvezenim ličnim imenom i

imenom kluba

Obi – pojas

Hakama – pantalone sa širokim nogavicama

Himo – trake

Hera – klinasti umetak na zadnjem delu Hakame

Matadachi – razdel unutar Hakame

Koshita – pločasti umetak na zadnjem delu Hakami

Tabi – japanska čarapa-papuča koja se koristi u sali/Dojo-u

Zori – japanske drvene sandale koriste se van Dojo-a


Stavovi u Iaido-u

Hanmi – polu-napred stav / iskošen položaj tela

Hitoemi – podjednak stav / stopala su u paraleli i na napred

Iai Hiza, Tate Hiza – klečati / sedeti na listu noge

Kamae – stav, držanje, položaj

Iai Goshi – spustiti se u kukovima, zauzeti stabilan stav

Kiza – klečati na podignutim prstima

Seiza – sedeti na listovima nogu

Tachi – stajaći položaj

Chudan – srednji stav, mač po sredini, Seigan isto označava Chudan Gamae

Gedan – niži položaj, mač je usmeren na dole

Hasso Gamae – mač se nalazi pored lica, uglavno je Hasso Hidari (mač sa desne

strane, leva noga je izbačena na napred)

Jodan – visoki položaj, mač je iznad glave. Uglavnom Hidari Jodan (leva noga je

izbačen na napred)

Karuma – poput Waki Game-a, oštrica je horizontalno postavljena

Kasumi – ruke su ukrštene (da bi prikrile tehniku-„planinska izmaglica“)

Kongo – oštrica je postavljena vertikalno i ispred lica

Seigan – prirodni korak, osnovni Kamae (stav)

Waki Gamae – mač je postavljen iza leđa i vrhom na dole, postavljen je za Sutemi

(žrtvovanje) vazu. Uglavnom je mač sa desne strane (Migi Wake

Gamae), leva noga je isturena napred. Druge svrhe stava – prikriti

dužinu mača,posebno u slučaju da je polomljen


Zaseci mačem i blokovi

Aiuchi – istovremeno zaseći

Ate – napasti, udariti

Gyaku Kesa Giri – dijagonalni zasek sa smerom na gore

Katate Uchi – jednoručni zasek mačem

Kesa Giri – dijagonalni zasek sa smerom na dole. Kesa je široka traka (remenik)

torbice koju nose budistički sveštenici obešenu dijagonalno preko grudi

Kiri – zasek (Kiru – zaseći)

Kiri Age – isto kao Gyaku Kesa Giri

Kiri Kaeshi – veliki dijagonalni zasek, mač završava u Waki Gamae poziciji.

Drugačije značenje ima u Kendo-u, pripada delu zagrevanja sa

partnerom kada napadač izvodi Yokomen a branilac blokira zaseke

Kiri Kudashi – završni zasek

Kiri Otoshi – zasek kojim protivnik ispušta mač, smerom na dole

Morote Uchi – zasek koji se izvodi sa obe ruke

Shomen Uchi – zasek direktno u glavu

Sune Gakoi – blok koji štiti nogu (Shin)

Tsuki – ubod mačem

Uchi – napad

Uke Nagashi – prihvatiti zasek i preusmeriti na napadača

Yokomen Uchi – napad usmeren na glavu ali sa strana

Yoho Giri – horizontalni zasek


Vrste/načini vežbanja

Embu – demonstracija/prezentacija

Kata – strukturno vežbanje, forma/obrazac

Ji Geiko – slobodno vežbanje / sparing (Kendo)

Jogeburi (Jogesuburi) – Suburi sa završnom pozicijom vrha mača na 5cm od poda

Keiko – vežbanje

Naname Men – Suburi gde je meta krajevi glave, 45 stepeni ugao zaseka-ista

tehnika kao kod Kiri Kaeshi-a.

Oji Waza – defanzivna tehnika, tehnika gde se izbegava (ne blokira) protivnikov

napad i otvara prostor za kontranapad.

Sayumen – Suburi vežbanje levog i desnog Yokomen-a naizmenično

Shiai – meč/duel

Taikai –  celokupno takmičenje

Tameshigiri – probno sečenje sa oštrim sečivom

Uchikomigeiko – vežba kontinualnog/neprestanog napadanja


Delovi Iaido tehnika (kata)

Henka Waza – male varijacije u jednoj istoj tehnici

Kae Waza – zamena ili totalno drugačija tehnika

Waza – tehnika

Kokyu – kontrola disanja

Chosoku – disanje

Metsuke – fokusirani pogled

Enzen no Metsuke – pogled u „udaljene planine“, prisutnost intuitivnog pogleda,

ne fokusiranost na jednu tačku – percepcija duha.

Batto – izvući/potegnuti mač

Tate Ha – položaj oštrice

Jo Ha Kyu – ubrzanje tokom izvođenja tehnike (polako, brže, najbrže)

Seme – pritisak

Semeru – pritiskati napred

Saya Biki – kretanje korica mača (uglavnom u nazad tokom izvođenja prvog

zaseka-Nukitsuke).

Saya Banare – akcenat je na Koiguchi-u (usta na koricama)  tokom vađenja mača,

moment pre zaseka.

Kime – focus

Furi Kaburi – podizanje mača iz Nuki-a u Morote Jodan

Kiri Kudashi ili Kiri Tsuke – završni zasek

Hiki Taoshi – povući nadole (uglavnom protivnika)

Hiki Kiri – zasek povlačenjem, uglavnom pri povlačenju preko Teki

Hane Age – izokrenuti (izvrnuti oštricu)

Chiburi – otresti krv, očistiti oštricu

O-Chiburi – veliki ili kružni Chiburi

Yoko Chiburi – horizontalni Chiburi, pokretom u stranu

Chinugui – brisanje krvi, kao što se izvodi u Uke Nagashi kati

Noto – vratiti mač u korice

Tate Noto – vraćanje mača u korice sa oštricom okrenutom na gore

Zanshin – prisutnost, prisebnost, pribranost


Načini držanja/rukovanja mačem (katane)

Te No Uchi – hvat mača gde su prsti zategnutii ispod dlana

Shibori – ceđenje / uvrtanje, uvrtanje zglobova ruku na unutra da bi se zasek

iskontrolisao.

Hasuji – ugao kretanja oštrice

Kiri Te – stisak/hvat mača koji dozvoljava izvođenje zaseka sa oštricom.

Seme Te – gurati rukama. Pritiskati mačem na napred

Mamori Te – isto kao kod Seme Te-a, prikriti ili zaštititi ruke.

Shini Te – položaj ruku i zglobova koji ne dozvoljavaju izvođenje zaseka,

„mrtve ruke“

Tome Te – zaustavljanje ruku

Nobi Te – isto kao shini te

Kata Te –izvoditi  jednom rukom

Moro Te – obe ruke (na dršci mača)

Soe Te – „pomoćna ruka“, jedna ruka je na dršci dok se drugom asistira pritiskom

na tupi deo mača.


Dijagram mača (Katane) i korica (Saya)

(Kliknite na sliku da je otvorite u punoj rezoluciji)

Terminološki opis Katane

Tipovi mačeva i nazivi:

Aikuchi – bodež bez Tsube-štitnik za ruke, nošen tipično kod žena.

Bokken – drvena replika mača

Bokuto – drvena replika mača

Daisho – veliki i mali mač, set od dva mača-Daito (veliki) i Shoto (mali)

Gunto – ratni mač, naziv koji pripada uglavnom mačevima napravljenim za vreme

II svetskog rata.

Iaito – mač za vežbanje Iaido-a, obično ne naoštren

Katana – isto kao Daito, nosi se sa oštricom okrenutom ka gore

Ken – mač, naziv se odnosi na prave dvostrane tipove mača

Kodachi – isto značenje kao Shoto, ili „mali Tachi“ sa istom opremljenošću kao i

Tachi

Koto – stari mač, izrađeni pre 1600 god.

Suburito – drveni mač veće težine, napravljen za trening snage

Shinai – mač napravljen od bambusa, koristi se u Kendo-u

Shinken – oštar mač

Shinto – mač novije izrade, između 1600 do 1870

Shin-shinto – moderna oštrica

Shoto – manji mač (u setu od dva mača-Daisho)

Tachi – mač starinskog stila, (Koto) nošen sa oštricom okrenutom na dole

Tanto – smanjeni mač na dužinu noža, tipične dužine od 1 Shaku

To – mač, zakrivljeno jednostrano sečivo

Uchi Gatana –  preteča katane nošen za pojasom

Wakizashi – isto kao i Shoto, kraći mač u Daisho paru, tipične dužine od 2 Shaku


Merne jedinice mača (Katane)

Shaku – 30.2 cm

Sun – 1/10 od shaku-a

Bu – 1/10 od sun-a (0.3cm)

Nagasa – merenje dužine  oštrice od kissaki-a do Mune Machi-a duž prave linije

Sori – merenje zakrivljenosti oštrice mereno od Nagasa do Mune-a na

najdubljoj tačci

 

Parametri dužine mača

Tachi, Daito, Katana – 2+ shaku

Shoto, Wakizashi – 1-2 shaku

Tanto – 1 shaku


Nazivi delova mača

Omote – za Tachi. Strana mača koja je okrenuta ka spolja kad je mač u koricama

(Saya) i za pojasom. Ova strana je potpisana od strane majstora koji ga je

napravio

Ura – za Tachi. Ona strana mača koja je okrenuta ka unutra kada se nalazi za

pojasom

Sashi Omote – (za Katanu) strana koja je okrenuta ka spolja kada se mač nalazi za

pojasom

Sashi Ura – (za Katanu) strana koja je okrenuta ka unutra kada se mač nalazi za

pojasom

Tachi-Mei – strana sa potpisom (za Tachi)

Katana-Mei – strana sa potpisom (za Katanu)

 

Važne tačke na sečivu (od dela koji ulazi u dršku do vrha mača)

Jezičak (deo sečiva u dršci)

Nakago – jezičak sečiva koji se nalazi u dršci

Nakago Jiri – kraj jezička

Mei – potpis na jezičku

Yasuri Mei – znak na jezičku

Hitoe – pozadina jezička, ispunjava mune kod Mune Machi-a. Naziva se još i

Nakago-Mune

Mekugi Ana – rupa kroz jezičak

Mune Machi – utor za Habaki, na pozadini (tupa strana) sečiva

Ha Machi – utor za Habaki, na oštroj strani sečiva

 

Oštrica

Tsuba Moto – 1/3 sečiva bliža Tsubi

Chu O – 1/3 sečiva, središnji deo

Mono Uchi – 1/3 sečiva bliža vrhu, deo sa kojim se seče

Katahaba merenje – na najdebljem delu sečiva

Mune – poleđina sečiva

Tipovi Mune-a: Mitsumune – 3 površine; Marumune – okrugla;

Iorimune – uobičajen tip, 2 površine

Shinogi Ji – zona sečiva bliža pozadini, od Shinogi-a do Mune-a

Hi – žljebovi niz Shinogi Ji

Shinogi – linija na oštrici između Shinogi Ji i Jigane, greben na najširem delu sečiva

Hiraji – zona sečiva između Hamon-a i Shinogi-ja

Hamon – Ha=oštrica, Mon=simbol. Izgled ili stil yakiba-e

Hira – izgled oštrice između Shinogi-a i Ha, uključujući Hiraji i Hamon

Yakiba – Yaki=zapaljena, Ha=oštrica. Kaljeni deo sečiva blizu oštrice

Habuchi – granična linija Yakiba-e

Ha – oštrica

 

Vrh

Yokote – linija između područja ivice i područja vrha

Mitsukado – tačka gde se spajaju Shinogi, Yokote i Ko Shinogi

Ko Shinogi – Shinogi linija koja prolazi kroz područje vrha

Kissaki – područje vrha mača, od Yokote-a do kraja

Veličina Kissaki-a: Ko Kissaki=mali; Chu Kissaki=srednji; O Kissaki=veliki

Fukusa – linija sečiva u području vrha

Boshi – Hamon od Kissaki-a, kaljeno područje vrha mača, kriva koja vodi do kraja

vrha mača

 

Oprema mača

Tsuka – drška

Kashira – metalni završetak na dršci (Tsuka) mača

Tsuka Maki – stil, način vezivanja drške mača

Tsuka Ito – materijal upotrebljen za vezivanje drške mača. Svila, koža…

Same – riblja stomačna koža od posebne riblje vrste (Raža). Reč Same znači

“ajkula” a ne “raža”

Menuki – dekorativna figura pričvršćena na dršci

Mekugi – osiguravajuća podloška/klin

Mekugi Ana – otvor/rupa za klin

Fuchi Gane – metalni okov između drške i štitnika za ruke (Tsuba)

Seppa – odstojnik priljubljen sa obe strane Tsuke

Tsuba – štitnik mača/ruke

Habaki – metalna pločica između tsube i sečiva, utiskivač/klin za Koiguchi

Kogatana – Ko=malo, Katana=sečivo. Mali nož nošen sakriven u džepu na

koricama  (Saya)

Kodzuka – Ko=malo, Tsuka=drška. Drška od Kogatana-e

 

Korice (Saya)

Saya – korice/kanije

Shirasaya – literarno “bele korice”, korice bez ukrasa (obične, jednostavne)

Koiguchi – otvor na koricama (literarno “šaranova usta)

Kurigata – izbočina/umetak na koricama kroz koji se vezuje Sageo

Shitodome – metalne navlake unutar Kurigata-e

Sageo – uzica/vrpca sa korica-kurigate do Hakame za koju se vezuje

Kojiri – metalni okov na kraju korica, kraj/završetak korica


Pokreti tela

Tai Sabaki – pokreti tela, Tai=telo; Sabaki=pokret

Hiraki Ashi – zadnja noga se pomera bočno na napred usmerena na protivnika(3), prednja noga se okreće i povlači nazad(4) i dovodi položaj nogu u kamae samo sa suprotnom nogom isturenom napred.

Irimi – ulaz

Jiku Ashi – zaokret nogama,  glavna osa pri rotaciji

Kaiten – okretanje

Mawari – rotacija kukovima, zaljuljati telo

Seme – Ashi guranje na napred, vršiti pritisak na protivnika kretanjem

Suri Ashi – klizajuće kretanje nogu/stopala se ne podižu

Tenkan – pivotiranje/rotiranje oko jedne noge dok se telo ne postavi u položaj od

180°

 

Hodanje/kretanje

Ayumi Ashi – kretanje normalnim hodom gde se stopala naizmenično pokreću ali se ne podižu nego klize po površini (Suri-Ashi)

Chidori Ashi – “ptičiji hod”, slično kao kod Ayumi Ashi-a (koristi se u Karate-u)

Fumi Komi – podizanje prednje noge  napred, koristi se pri zaseku upotrebljavajući

kukove

Fumi Komi Ashi – zadnje stopalo koje prati prednju nogu u istom pokretu

podizanja i spuštanja na napred

Okuri Ashi – zadnje stopalo(2) prati prednje(1) pri kretanju i zadržava istu udaljenost između njih. Kretanje

se započinje prednjom nogom(1) i klizi se po površini (suri-ashi)

 

 

 

 

 

Tsugi Ashi – polu korak, zadnja noga kreće prva i u momentu kada pređe liniju prednjeg stopala prednja noga

iskoračuje napred

 

 

 

 

 

 

Shiho Ashi Sabaki – kretanje u četiri pravca

 

 

 

 


Mačevalac

Nazivi uloga:

Kasso Teki – nevidljivi/zamišljeni protivnik

Motodachi – branilac, strana na kojoj se nalazi učitelj tokom treninga Waza

tehnika

Nage – osoba koja izvodi/pokazuje tehniku

Shidachi (Shi Tachi) – završni mač, osoba koja u sparing vežbanju završava tehnike

Teki – protivnik/suparnik

Tori – napadač

Uchidachi (Uchi Tachi) – ulazni mač. Napadač u vežbanju sa partnerom

Uke – primalac tehnike, partner na kome se vežbaju tehnike

 

Telo (od vrha na dole)

Nakazumi – centralna linija tela, osovina

Atama – glava

Men – glava

Shomen – prednji deo vrha glave

Yokomen – strana glave, bočni delovi glave

Shamen – strana glave, slepoočnica

Ganmen – tačka na licu između očiju

Sunmen – isto kao ganmen

Me – oko

Mimi – uvo

Jinchu – centar gornje usne

Kubi – vrat

Nodo – grlo

Do – grudi, zona tela oko rebara

Sui Getsu – solar pleksus, tačka gde se spajaju rebra leve i desne strane

Mune – grudi. Naročito zona iznad srca, u Kendo-u, vezeni deo na štitniku za grudi

iznad zone Do-a.

Te – ruka

Te Kubi – zglob na ruci

Omote – otvoriti, dlan na ruci

Kote – zglob, podlaktica

Hiji – lakat

Kata – rame

Ude – kompletna ruka

Ura – pozadina ruke

Yubi – prst na ruci ili nožni prst

Koshi – kuk

Hara – donji stomak/trbuh

Tanden – centar balansa, tačka kod pupka

Seika Tanden – isto kao Tanden

Ashi – stopalo ili noga

Ashi Kubi – članak/gležanj/čukalj


Filozofski concepti

Aiuchi – obostrani zasek, istovremeni zaseci

Budo – put rata

Bushido – put ratnika

Dai Kyo Soku Kei – veliki jak brz smiren

Dehana WAZA – zasek od početka, dok se protivnik kreće, kao Sen No Waza

Do – delovanje, upražnjavanje

Fushin – blokiran ili zaustavljen um

Fudoshin – nepokolebljiv um, smiren duh

Fukaku – lični karakter

Gokai – uzvišenost, osećajnost

Ge no Sen no Waza (Go No Sen) – zeseću uz suki, zaustaviti um. Zaseći/napasti pre

nego što protivnik stvori priliku za napad.

Osetiti nameru i preduhitriti

Heijishin – običan um

Jo Ha Kyu – lagano, brže, najbrže

Kake Goe – vikanje da bi se stvorilo više energije. Isto kao Kiai

Kensen – izvršiti pritisak mačem, odnosi se na vrh mača

Ki – duh, energija, unutrašnja snaga

Ki Ken Tai Ichi – duh, mač, telo, jedno/sjedinjeno

Kiai – povik, vikati, uzvik

Kime – oštrina pokreta, izričit završetak zaseka ili uboda

Kimochi – osećaj, osetljivost, senzibilitet

Kiryoku – snaga volje

Kokoro, Shin – um

Kokyu – disanje, snaga disanja

Ma – razdaljina, distanca, međuprostor (u vremenu)

Mawai (MAAI) – zajedničko/međusobno rastojanje (u prostoru)

Mushin, Muso – bez uma, bez razumnog objašnjavanja

Muga – bez ega

Munen – bez misli

Oi Waza – juriti ili pratiti zasek, napadati dok se protivnik povlači

Riai – sjedinjenje akcije/prakse i teorije

Saya no Uchi no Kachi / Saya no Uchi de Katsu – Saya=korice/kanije, uchi=unutra,

kachi=pobeda. Mač u koricama,

pobedeti a da se ne izvuče.

Sen – inicijativa, preduhitriti

Sen no Waza (SEN) – brži zasek od protivnikovog, iseći pre protivnika

Sen Sen no Waza (SEN NO SEN) – napasti protivnika pre nego što se odluči da

napadne, preduprediti njegovu nameru

Sei – miran, nepomičan, pasivan

Shu Ha Ri – držati-prelomiti-ostaviti.

Zapamtiti tehniku; postavljati

pitanja i razumeti; zaboraviti

tehniku

Suki – otvaranje

Sutemi – tehnika žrtvovanja, primiti zasek/udarac da bi posekao